จำเป็นหรือไม่ที่ต้องตื่นมาปฏิบัติธรรมในรูปแบบ เช่นนั่งสมาธิตอนเช้าตี 4 การปฏิบัติธรรมตอนก่อนนอนจะดีเท่ากันหรือไม่คะ?

ดังตฤณ :  มันขึ้นอยู่กับเราตั้งเป้าไว้แบบไหน ถ้าหากว่าเราตั้งใจแค่ปฏิบัติธรรมเพื่อมีความสุขในปัจจุบัน ไม่ต้องเครียดจนกระทั่งเหมือนจะเป็นบ้านะครับ กับการงานยุคนี้สมัยนี้ สมัยก่อนเราเรื่อยๆเฉื่อยๆใจสบายๆ งานการอะไรต่างๆเนี่ย มากันแบบว่าวันต่อวันน่ะนะครับ พอทำเสร็จบางทีเหมือนกันพักได้เป็นเดือน แทบจะไม่มีอะไรต้องมาวุ่นวายกันต่อ

แต่สมัยนี้เนี่ยมันมาอยู่ตลอด แล้วก็น่าจะเป็นเหตุปัจจัยทางเทคโนโลยีด้วย ที่ทำให้เราเหมือนกับรับงานกันได้เยอะขึ้น รับงานกันได้ไม่จำกัด แล้วก็ดูจัดการงานหรือว่าคุยกับผู้คนเกี่ยวกับเรื่องงานได้ตลอดเวลา

เพราะฉะนั้นเนี่ย ความฟุ้งซ่านมันก็จะมากกว่าคนในยุคอื่นๆนะครับ ถ้าหากว่าเรามาเจริญสติเพียงหวังว่าจะให้ความฟุ้งซ่านมันทุเลาเบาบางลง มีความสุขมากขึ้น ก็ไม่ต้องทำตามรูปแบบก็ได้ จะเอาแนวแบบว่า ดูจิตดูใจหรือว่าดูมีสติรู้เท่าทันภาวะที่มันเป็นปัจจุบันอยู่ ก็โอเคแล้วนะครับ ถือว่ามีความสุขในปัจจุบันแบบชาวพุทธเกรดเอแล้ว เกรดเอที่เป็นฆราวาสนะครับ

แต่ถ้าหากว่า ความตั้งใจของเรา เราอยากจะให้สมาธิมีพัฒนาการมีความก้าวหน้าขึ้นไปเรื่อยๆ เป็นสมาธิแบบสัมมาทิฏฐิ เป็นสมาธิแบบที่จะทำให้เรามีความตื่นรู้ แล้วก็มีความสามารถที่จะสิ้นทุกข์สิ้นโศกได้ หรืออย่างน้อยที่สุดปิดอบายเป็นพระโสดาบันได้ ก็จำเป็นนะครับที่จะต้องเอาจริงเอาจังนิดนึง อย่างน้อยเอาจริงเอาจังเป็นช่วงๆน่ะนะครับ เจริญหรือว่าเดินตามมรรคมีองค์แปดเป็นพักๆ คือไม่จำเป็นต้องตลอดปีตลอดชาติแบบที่ผู้ที่ถือบวชด้วยความตั้งใจทำมรรคผลทำนิพานให้แจ้งโดยเฉพาะ

แต่อย่างน้อยถ้าเรารู้จักที่จะทำสมาธิบ้าง เดินจงกรมบ้าง หรือว่าอาจจะประพฤติปฏิบัติอะไรในทางที่จะทำให้กายใจมีความเบามีความบางลงจากกิเลส ก็มีส่วนนะครับที่ว่า ทำสมาธิได้เนี่ยเป็นเรื่องดีแน่นอนนะครับ ถามว่าจำเป็นไม๊ มันแล้วแต่เป้าหมายนะครับ

แล้วทีนี้บอกว่า ตอนก่อนนอนกับตอนเข้านอนอันไหนดีกว่ากัน จริงๆควรทำทั้งสองอย่าง ทั้งตื่นนอนมา แล้วก็ก่อนจะเข้านอน เพราะว่าตอนเพิ่งตื่นเนี่ยหัวกำลังโล่งๆ มันมีความพร้อมที่จะเห็นสภาวะธรรมตามจริงมากกว่า มีความพร้อมที่จะตั้งมั่นเป็นสมาธิได้ง่ายกว่านะครับ

แต่ตอนนอนเนี่ย มันก็เหมือนกับเป็นการชะล้างสิ่งโสโครก ขยะทางอารมณ์ หรือว่าความขุ่นมัว ถ้าปฏิบัติไปเรื่อยๆจนกระทั่งเห็นจิตเห็นใจ คุณจะเห็นเลยนะครับยิ่งเราใช้ชีวิตประจำวันไปมากชั่วโมงขึ้นเท่าไหร่ ตกเย็นเนี่ยมันยิ่งมีอะไรหมักหมม มันยิ่งมีอะไรที่เหมือนกับร่างกายที่มีแบคทีเรียมีปฏิกูล แต่จิตใจของเราเนี่ย อาจจะยิ่งกว่านั้น

เพราะว่าการที่จะต้องมาคุยการงานกันแบบเคร่งเครียด ต้องมาโต้เถียงกันในห้องประชุมว่าเห็นด้วยไม่เห็นด้วยอะไรต่างๆเนี่ย มันมีความขะมุกขะมอม มันมีความเป็นตะปุ่มตะป่ำ จิตเนี่ยถ้าหากว่าเราไม่ได้ชะล้าง ไม่ได้สวดมนต์ก่อนนอนบ้าง หรือว่าไม่ได้มาดูจิตดูใจบ้าง ไม่ได้มานั่งสมาธิเดินจงกรมบ้าง บางทีเราหลับไปพร้อมกับความสกปรก คืออุตส่าห์ชำระสะสางร่างกายแล้ว รู้สึกเหมือนจิตใจมันชื่นบานขึ้นนิดนึง

แต่สังเกตดูเถอะ ถ้าหากว่าเรื่องค้างคามันยังหมักหมมอยู่ในจิตเนี่ยนะครับ คือนอนลงไปเนี่ยมันไม่รู้สึกสะอาดจริง มันมีความสกปรกอยู่ มันมีหยากเยื้ออะไรที่มันแฝงอยู่นะครับกับการนอนของเรา ซึ่งทำให้เรานอนไม่สบาย นอนไม่รู้สึกดีนะครับ

---------------------------------------------------------------------

ผู้ถอดคำ                      แพร์รีส แพร์รีส

วันที่ไลฟ์                  ๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๓ (รายการปฏิบัติธรรมที่บ้าน)

คำถาม                         จำเป็นหรือไม่ที่ต้องตื่นมาปฏิบัติธรรมในรูปแบบ เช่นนั่งสมาธิ

                              ตอนเช้าตี 4 การปฏิบัติธรรมตอนก่อนนอนจะดีเท่ากันหรือไม่คะ?

ระยะเวลาคลิป           ๕.๑๓ นาที

รับชมทางยูทูป          https://www.youtube.com/watch?v=3iv61mWYLZw&list=PLmDLNhxScsWPHpIdf0LAQiQM1j9ZebEMx&index=30


** IG **

(ฟีดแบค) เห็นได้ครับ แต่ต้องใช้เวลาในการลงรวมเป็นสมาธิ

ดังตฤณ :  คือจริงๆแล้วเนี่ยนะครับ ผมตั้งความหวังไว้กับคลิปนี้ค่อนข้างต่ำนะครับ คือคาดเดาว่าไม่น่าถึงครึ่งที่จะตอบว่า “รู้สึก” แต่ว่าอย่างไรก็ตามโพลล์มันเป็นทิศทาง แค่เป็นทิศทางให้รู้นะครับ รู้ร่วมกัน ไม่ได้มีใครเก่งไม่ได้มีใครไม่เก่งนะครับที่จะเห็นความคิดโดยความเป็นอนันตาได้เนี่ย

มันมีแต่ว่าเราอยู่ในทิศทางที่จะเห็นได้หรือเปล่า ถ้าอยู่ในทิศทางที่จะเห็นได้จริงๆ ไม่มีใครช้าไม่มีใครเร็วนะครับ เหมือนกับที่เหล่าพระอรหันต์ท่านกล่าวกันเนี่ย พอไปถึงตรงนึงที่มันสิ้นทุกข์ได้เนี่ยมันไม่มีนะใครไปถึงก่อน ใครไปถึงหลัง ไม่มีความหมายเลย ไม่มีประโยชน์นะครับ

ทุกคนไปถึงจุดเดียวกันที่มันปลอดภัย ถึงฝั่งแห่งความปลอดภัยได้ อันนี้ก็เลยบอกไว้นะครับ คือจริงๆแล้วไม่ใช่ว่าดูครั้งเดียวแล้วทำได้ หลายๆท่านนะครับดีมากเลยนะที่ดูคลิปซ้ำๆนะครับ แล้วก็ทำตามซ้ำๆแล้วเกิดพัฒนาการเกิดความเข้าใจมากขึ้น ไม่ใช่ว่าคุณจะต้องดูคลิปอยู่ทั้งวัน แต่ว่าดูเป็นตัวอย่างให้จำขึ้นใจจริงๆว่า แนวทางที่เราจะเอาไปปฏิบัติในระหว่างวันที่มันจะก้าวหน้าขึ้นเรื่อยๆเนี่ย มันเป็นไปตามทิศทางไหน

ถ้าหากว่าเกิดความเข้าใจในขณะดูคลิป แล้วทำต่อไปเรื่อยๆ คุณจะพบว่าจริงๆแล้วไม่ต้องพึ่งพาเสียงสติไม่ต้องพึ่งพาคลิปก็ได้ ขอแค่ความจำที่ถูกต้องมันเข้าไปอยู่ในใจคุณแล้วนะครับ ที่เหลือทั้งชีวิตก็คือการมีกายมีใจนี้เป็นอุปกรณ์ในการพาคุณพ้นทุกข์เองนะครับ

ถ้าสำหรับท่านที่ใช้เวลาอย่างใจเย็นนะครับ ยิ่งประเสริฐเลยคือจะยิ่งเห็นเลยนะครับว่า ความก้าวหน้าเนี่ยมันเกิดจากความต่อเนื่องด้วยใจที่เยือกเย็นด้วยใจที่มีสติ

----------------------------------------------------------------------

ผู้ถอดคำ                      แพร์รีส แพร์รีส

วันที่ไลฟ์                  ๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๓ (รายการปฏิบัติธรรมที่บ้าน)

ฟีดแบค                        เห็นได้ครับ แต่ต้องใช้เวลาในการลงรวมเป็นสมาธิ

ระยะเวลาคลิป           ๒.๒๒ นาที

รับชมทางยูทูป          https://www.youtube.com/watch?v=urvYW6LXZ9s&list=PLmDLNhxScsWPHpIdf0LAQiQM1j9ZebEMx&index=29

(ฟีดแบค) รู้สึกรีบ รู้สึกความโล่งถอนหายใจยาวค่ะ

ดังตฤณ :  ขอบคุณนะครับ

-----------------------------------------------------------------------------

ผู้ถอดคำ                      แพร์รีส แพร์รีส

วันที่ไลฟ์                  ๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๓ (รายการปฏิบัติธรรมที่บ้าน)

ฟีดแบค                        รู้สึกรีบ รู้สึกความโล่งถอนหายใจยาวค่ะ

ระยะเวลาคลิป           ๐.๐๙ นาที

รับชมทางยูทูป          https://www.youtube.com/watch?v=y76sSTYsb9I&list=PLmDLNhxScsWPHpIdf0LAQiQM1j9ZebEMx&index=28

(ฟีดแบค) รับรู้ถึงความมีสติจากลมหายใจ แบบไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อนค่ะ

ดังตฤณ :  อันนี้ก็ยินดีนะครับ อันนี้ยินดีจริงๆคือมีความรู้สึกดีใจนะครับ 

เพราะว่าเดี๋ยวผมจะเอาสามคลิปแรกเนี่ยมารวมเป็นหนึ่งเดียวกัน แล้วบอกว่าอันนี้คือรู้จักพุทธศาสนาแก่นของพุทธศาสนาภายใน ๕ นาที 

เดี๋ยวจะมีช่วยต้นแบบมีอารัมภบทนิดหน่อยว่า ทำไมเราถึงจำเป็นต้องมาเจริญสติกัน แล้วก็เอาสามคลิปนี้มารวม แต่ก็จะมีคลิปอื่นๆต่อๆไปอีกเรื่อยๆเลยนะครับ ตามข้อธรรมที่จะแอดวานซ์ (Advance) ขึ้นไปเรื่อยๆ

----------------------------------------------------------------------------

ผู้ถอดคำ                      แพร์รีส แพร์รีส

วันที่ไลฟ์                  ๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๓ (รายการปฏิบัติธรรมที่บ้าน)

ฟีดแบค                        รับรู้ถึงความมีสติจากลมหายใจ แบบไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อนค่ะ

ระยะเวลาคลิป           ๐.๔๔ นาที

รับชมทางยูทูป          https://www.youtube.com/watch?v=KXwNB471Z2I&list=PLmDLNhxScsWPHpIdf0LAQiQM1j9ZebEMx&index=27

รู้สึกเป็นบางครั้งค่ะว่าเป็นผู้ดู แต่ส่วนใหญ่จะหลงไหลตามความคิดไปเลย ต้องแก้ไขอย่างไรคะ?

ดังตฤณ :  ไม่ต้องแก้นะครับ คือค่อยๆทำไปทีละขั้นทีละตอน อันนี้อย่างที่ได้เห็นผมยกพระพุทธพจน์มาเป็นตัวตั้งทุกตอนเพราะอะไร เพราะว่าจะได้ให้เห็นนะครับ อันนี้คุณไม่ได้ทำตามแนววิธีที่ผมคิดนะครับไม่ได้ริเริ่มขึ้นมานะครับ

แต่อัญเชิญพระพุทธพจน์คำสอนของพระพุทธเจ้ามาเป็นหลักตั้งนะครับ ทีนี้คือที่เอามาแสดงเป็นแอนิเมชั่นอะไรต่างๆเนี่ย เรื่องจะทำให้ดูว่ามันมีประสบการณ์อะไรยังไงเนี่ยมันไม่ยากหรอก แต่ว่าที่จะมีพุทธพจน์ขึ้นมาเนี่ย ชั่วกัปชั่วกัลป์นี่มีไม่กี่ครั้ง มีได้แค่ไม่กี่ครั้งนะครับ

หนึ่งพุทธกาลเนี่ยคือมีอายุไม่ใช่ไม่จำกัดด้วยนะครับ มันมีอยู่แป๊บเดียวนะครับ ถ้าพลาดป้ายนี้ต้องไปรอต่อป้ายหน้าอีกหนึ่งพุทธันดรเนี่ยนะครับ หนึ่งพุทธันดรนี่เวียนว่ายตายเกิดกันนับไม่ถ้วนเลยนะครับ ไม่รู้กี่ร้อยกี่พันกี่หมื่นชาติ

ถ้าหากว่าได้ทิศทางได้แนวทางที่จะปฏิบัติตามพระพุทธเจ้าได้เนี่ย ก็ขอแสดงความยินดีด้วยกับทุกท่านนะครับ

--------------------------------------------------------------------------

ผู้ถอดคำ                      แพร์รีส แพร์รีส 

วันที่ไลฟ์                  ๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๓ (รายการปฏิบัติธรรมที่บ้าน)

คำถาม                         รู้สึกเป็นบางครั้งค่ะว่าเป็นผู้ดู แต่ส่วนใหญ่จะหลงไหลตาม

                              ความคิดไปเลย ต้องแก้ไขอย่างไรคะ?

ระยะเวลาคลิป           ๑.๒๙ นาที

รับชมทางยูทูป          https://www.youtube.com/watch?v=Cm8tTjx8hes&list=PLmDLNhxScsWPHpIdf0LAQiQM1j9ZebEMx&index=26

(ฟีดแบค) ค่อนข้างงงนิดหน่อยเ พราะเหมือนสเตปมันหลายอย่างขึ้น แต่รู้สึกตัวเองหายใจตามจังหวะภาพโดยไม่อึดอัด

ดังตฤณ :  อันนี้ถึงได้บอกว่าอาจจะต้องดูหลายครั้ง แล้วเดี๋ยวผมจะทำรวบรัด ที่ทำแต่ละขั้น แต่ละขั้นเนี่ย เพื่อให้เห็นความไม่เที่ยง

แต่ว่ามันจะมีอีกวิธีนึงในการนำเสนอคือว่า ให้มีการเรียงลำดับในแบบดีอย่างเดียว หายใจยาวอย่างเดียว หายใจยาวขึ้นมีสุขเวทนาอย่างเดียว แล้วนำมาถึงจิตสังขารในแบบที่เป็นความฟุ้งซ่านที่เบาบาง คุณก็จะมีความรู้สึกว่า เออด้วยวิธีนั้นมันง่าย

แต่จริงๆวิธีที่ง่ายๆเนี่ยหรือว่า .. ยิ่งบอกว่า ขั้นตอนน้อยขึ้นเท่าไหร่เนี่ย มันยิ่งมีความเป็นไปได้ว่า คุณจะเห็นไม่ครบนะครับ อันนี้แต่ละตอนเนี่ย ผมเน้นจริงๆเลยว่า จะให้เห็นความไม่เที่ยง

ถ้าไม่ฝึกเห็นความไม่เที่ยงกันตามลำดับเนี่ย บางทีกว่าจะรู้ตัวอีกที เราก็ไปติดอยู่กับสิ่งใดสิ่งหนึ่ง แล้วก็ทำตรงนั้นน่ะซ้ำๆๆๆไป แล้วก็ไม่เห็นกายใจโดยความเป็นสภาวะ เห็นแต่ว่ามีตัวตนอะไรตัวนึงที่มันก้าวหน้าขึ้นไปเรื่อยๆ แต่ก้าวหน้าขึ้นไปไหน จะไปให้ถึงไหนเนี่ย บางทีมันไม่รู้นะครับ

ถึงขนาดยุคนอกพุทธกาลเนี่ย ทำกันได้สมาบัติ ๘ ยังติดกันอยู่เลยนะครับ ยังไปต่อไม่ได้ จนกระทั่งมีพระพุทธเจ้า อย่างพระพุทธเจ้าเจอพราหมณ์ดาบสรูปนึงนะครับ คือทำได้ฌาน ๘  อยู่อย่างนั้นมานานเป็นสิบๆปี คืออยู่กับฌาน ๘ ที่มีความยิ่งใหญ่มาก มีความประณีตสุขุมมากมีความละเอียดอ่อนเกินมนุษย์ไปมาก แต่ก็อยู่แค่นั้นไปต่อไม่ได้ เจอพระพุทธเจ้าแค่ห้านาที ท่านให้พิจารณาว่า อันนี้เป็นความปรุงแต่งของจิต แล้วดาบสท่านนั้นก็มีความฉลาดอยู่แล้ว บรรลุธรรมเลยง่ายๆเลย

อันนี้คือสำคัญเนี่ยตรงนี้แหละ ผู้ชี้ทางคือพระพทธเจ้า ถ้าเราเห็นค่าของคำสอนของพระองค์จริงๆนะ เห็นค่าของการอุบัติของพระองค์จริงๆเนี่ย เราจะมีการศึกษาอย่างละเอียด แล้วก็เรียกว่าเห็นแต่ละคำเนี่ยยิ่งกว่าทองคำนะครับ ยิ่งกว่าทองคำไปไม่รู้กี่แสนเท่านะครับ

คือแต่ละคำที่พระพุทธเจ้าตรัสไว้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเกี่ยวกับเรื่องของการเจริญสติเนี่ย มีความหมายทั้งหมดนะครับ

แล้วสิ่งที่ชาวพุทธไม่ว่าจะเป็นประเทศไหนในโลก ที่ผมเห็นมาจริงๆทั้งชีวิตก็คือ จะไม่เข้าใจว่าจะดูความไม่เที่ยงกันยังไง จะเห็นความเป็นอนัตตากันท่าไหน

อันนี้ที่ทำเป็นแอนิเมชั่นขึ้นมาแล้วก็ให้ดูตามลำดับ ทำตามเป็นขั้นเป็นตอนไปเพื่อบีบให้คุณไปไหนไม่ได้ นอกจากสังเกตเข้ามาเห็นความไม่เหมือนเดิม เห็นความไม่ใช่ตัวเดิมของสภาวะทั้งทางกายและทางใจนะครับ

อาจจะดูซับซ้อนขึ้น แต่ว่าถ้าดูซ้ำๆแล้วเข้าใจนะครับ คุณจะรู้สึกเห็นค่าขอพุทธพจน์แต่ละคำจริงๆนะครับ แต่ละคำยิ่งกว่าทองนะครับ

----------------------------------------------------------------------

ผู้ถอดคำ                      แพร์รีส แพร์รีส

วันที่ไลฟ์                  ๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๓ (รายการปฏิบัติธรรมที่บ้าน)

ฟีดแบค                        ค่อนข้างงงนิดหน่อยเ พราะเหมือนสเตปมันหลายอย่างขึ้น 

                              แต่รู้สึกตัวเองหายใจตามจังหวะภาพโดยไม่อึดอัด

ระยะเวลาคลิป           ๓.๔๓ นาที

รับชมทางยูทูป          https://www.youtube.com/watch?v=jg_TgSr1g2U&list=PLmDLNhxScsWPHpIdf0LAQiQM1j9ZebEMx&index=25

(ฟีดแบค) รู้สึกเหมือนตามรู้ลมหายใจ ความยาว สั้นของลมหายใจชัดเจนว่าแตกต่างกันค่ะ

ดังตฤณ :  ดีเลยครับ นั่นแหละครับคุณจะเห็นเลยนะครับ ถ้าทำซ้ำๆจนกระทั่งขึ้นใจเนี่ย ต่อให้ไม่ดูคลิป ต่อให้ไม่ได้ฟังเสียงสติ อยู่ในชีวิตประจำวันมันก็จะสังเกตเห็นความต่างไปได้ชัดเจนแล้วก็มีรายละเอียดเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆทุกทีนะครับในแต่ละวัน

------------------------------------------------------------------------

ผู้ถอดคำ                      แพร์รีส แพร์รีส

วันที่ไลฟ์                  ๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๓ (รายการปฏิบัติธรรมที่บ้าน)

ฟีดแบค                        รู้สึกเหมือนตามรู้ลมหายใจ ความยาว สั้นของลมหายใจ

                              ชัดเจนว่าแตกต่างกันค่ะ

ระยะเวลาคลิป           ๐.๓๒ นาที

รับชมทางยูทูป          https://www.youtube.com/watch?v=-AQMsk4mb-g&list=PLmDLNhxScsWPHpIdf0LAQiQM1j9ZebEMx&index=24